Imię i nazwisko:
Adres email:

Poleć treść:


UOKiK: nie było zmowy cenowej na rynku podręczników, ale ceny rosły gwałtownie do 2014 roku

Anna Stokowska, 20 Listopad 15 Dodaj komentarz Wyślij Drukuj

Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów opublikował wyniki prowadzonego od 2014 postępowania wyjaśniającego dotyczącego cen podręczników szkolnych. Urząd wziął pod lupę publikacje trzech głównych graczy na rynku: WSiPu, Nowej Ery oraz Grupy Edukacyjnej – i stwierdził, że nie doszło w tej kwestii do zmowy cenowej wydawców. Wskazał jednocześnie na dysfunkcjonalny charakter rynku – w sytuacji, w której rodzice kupowali podręczniki wybierane przez nauczycieli, ich zdolność opierania się podwyżkom była niewielka.
 

W międzyczasie, na skutek “reformy podręcznikowej” (czyli nowelizację Ustawy o oświacie i stworzenie darmowego elementarza), podręczniki dla szkół podstawowych i gimnazjum zaczęły być finansowane ze środków publicznych. UOKiK badał przy tym rynek wydawniczy  jedynie w określonym, ściśle wyznaczonym ustawą zakresie. Niemniej opinia UOKiK stanowi istotną analizę kontekstu, w którym rząd podjął decyzję tworzenia publicznych podręczników, a następnie przeprowadził tę reformę. Urząd zaznacza, że rynek książki edukacyjnej nie sprzyjał konsumentom (rodzicom), którzy byli do tej pory pozbawieni możliwości kierowania się ceną jako kryterium wyboru książek dla swoich dzieci. UOKiK nie wspomina jednak, że przerzucane na rodziców koszty służą również wspieraniu systemu edukacji, poprzez zapewniane przez wydawców szkolenia i wsparcie dla szkół i nauczycieli.

Według danych UOKiK, w latach 2010-2014 ceny podręczników do edukacji wczesnoszkolnej wzrosły o ponad 40%, podczas gdy w tym samym czasie wskaźnik cen towarów i usług konsumpcyjnych nie przekroczył 10% (UOKiK podkreśla jednak znaczące różnice w strategiach cenowych wydawnictw). Konkurujące ze sobą firmy oferowały coraz bardziej atrakcyjną i rozwiniętą paletę produktów – od tradycyjnych podręczników, przez bezpłatne materiały dydaktyczne dla nauczycieli, aż po coraz bardziej popularne materiały multimedialne. Koszty tych inwestycji były przerzucane na rodziców. Ceny rosły, a rodzice nie mieli wyboru jako konsumenci płacący za podręczniki – musieli je kupować. Jak pokazujemy w naszej analizie Polska szkoła w dobie „darmowej” rewolucji, po reformie z 2014 roku zmienił się model konkurowania wydawców. Wprowadzenie limitu wydatków z budżetu na zakup podręczników i materiałów ćwiczeniowych oznacza, że dużo istotniejsza stanie się cena produktu. Oznacza to na pewno ich spadek, nie wiadomo jednak z jakim skutkiem dla ich jakości.

Na ostatnim etapie postępowania UOKiK sprawdzał więc, czy tworzenie przez wydawnictwa pakietów podręczników jest także zgodne z prawem konkurencji. Tu także nie dopatrzono się nieprawidłowości uzasadniając, że pakietowanie jest uzasadnione ekonomicznie.  Kontrolerzy przypomnieli jednak, że na podstawie ustawy o systemie oświaty nie jest dopuszczona sprzedaż pakietów bez oferowania do sprzedaży pojedynczych tytułów.

UOKIK przypomniał również, że szkoły są uprawnione do negocjacji zaproponowanych im cen. To ważna uwaga – MEN wprowadził wprawdzie regulowaną kwotę zakupu, nie podjął się jednak nigdy negocjacji cen z wydawcami. Takie negocjacje mogłyby zaowocować dużo korzystniejszym modelem zakupu podręczników dla szkół.

My przy tej okazji przypominamy niezmienne, iż ryzyko związane ze zmianami oferty wydawniczej może zostać częściowo zniwelowane przez pojawienie się darmowych e-podręczników, finansowanych ze środków publicznych. Przykładowo, wykorzystanie w szkole e-podręczników jako podstawy nauczania kilku przedmiotów umożliwiłoby przeznaczenie większej kwoty na komercyjne podręczniki (nie zmienia to faktu, że całościowa wartość rynku, regulowana przez wartość dotacji z budżetu, pozostanie niezmienna).

Urząd słusznie podkreśla, że na rynku wydawniczym nadal zachodzą gwałtowne zmiany. Dobrze, że będzie kontynuował monitoring tego rynku – to jednak nie wystarczy. Potrzeba obiektywnej ewaluacji zmian wynikających z reformy podręcznikowej, pod względem zarówno skutków dla rynku, jak i jakości i różnorodności zasobów dostępnych dla szkół.

 


* * *


 
 O autorce:
Anna Stokowska  

Anna Stokowska

Absolwentka socjologii i historii sztuki w ramach MISH UW, a także Centre for Social Studies i Szkoły Nauk Społecznych PAN. Stypendystka Central European University w Budapeszcie. Koordynowała projekty edukacyjne w Centrum Edukacji Obywatelskiej, była ekspertką przy badaniach społecznych realizowanych przez Instytut Spraw Publicznych, a w Fundacji Batorego zajmowała się konfliktem interesów w administracji publicznej. Była mentorką w kursach e-learningowych dla nauczycieli oraz ekspertem metodycznym w programie Szkoła z Klasą 2.0. Autorka materiałów edukacyjnych na temat nowych technologii oraz roli gier w edukacji. Od 12 lat ćwiczy jogę. Wierząca i praktykująca wegetarianka. W innych kwestiach: raczej psy niż koty; raczej herbata niż kawa; lody raczej waniliowe niż truskawkowe; raczej wino niż nie-wino; raczej brązowy niż niebieski.

 

Teskt ukazał się pierwotnie na blogu Centrum Cyfrowe Projekt:Polska i jest dostępny na licencji Creative Commons Uznanie Autorstwa 3.0 Polska. Pewne prawa zastrzeżone na rzecz Centrum Cyfrowe Projekt: Polska. 

 

Aktualna ocena

0

Oceń
Podziel się
KOMENTARZE
foto

klamerka(Gość) z: http://www.klamerka.pl/33-1-swiateczne.html, 20 Listopad 15 12:05

Dziwne. Konkurencja się zwiększała, a ceny rosły?

DODAJ KOMENTARZ
Zaloguj się albo Dodaj komentarz jako gość.

Dodaj komentarz:



ZOBACZ TAKŻE
REKLAMA
SPOŁECZNOŚĆ
KATEGORIE
NAJNOWSZE ARTYKUŁY

#UOKiKtestuje - tornistry

Redakcja portalu 23 Sierpień 2021

RPO krytycznie o rządowym projekcie odpowiedzialności karnej dyrektorów szkół i placówek dla dzieci

Redakcja portalu 12 Sierpień 2021

"Moralność pani Dulskiej" Gabrieli Zapolskiej lekturą jubileuszowej, dziesiątej odsłony Narodowego Czytania.

Redakcja portalu 12 Sierpień 2021

Poznaliśmy laureatów I edycji ogólnopolskiego Konkursu "Pasjonująca lekcja religii"

Redakcja portalu 19 Lipiec 2021

Rusza konkurs "Pasjonująca lekcja religii"

Redakcja portalu 10 Maj 2021


OSTATNIE KOMENTARZE

Wychowanie w szkole, czyli naprawdę dobra zmiana

~ Staszek(Gość) z: http://www.parental.pl/ 03 Listopad 2016, 13:21

Ku reformie szkół średnich - część I

~ Blanka(Gość) z: http://www.kwadransakademicki.pl/ 03 Listopad 2016, 13:18

"Takie będą Rzeczypospolite, jakie ich młodzieży chowanie"

~ Gość 03 Listopad 2016, 13:15

"Takie będą Rzeczypospolite, jakie ich młodzieży chowanie"

~ Gość 03 Listopad 2016, 13:14

Presja rodziców na dzieci - Wykład Margret Rasfeld

03 Listopad 2016, 13:09


Powrót do góry
logo_unii_europejskiej