Imię i nazwisko:
Adres email:

Poleć treść:


Początek końca - rzecz o nauczaniu religii

Aleksander Lubina, 04 Kwiecień 13 Dodaj komentarz Wyślij Drukuj

Mam nadzieję, że Papież Franciszek będzie miał wpływ na zjawiska podobne do sekty, a powstałe w strukturach katolicyzmu i które uzupełnia o różne treści i interpretacje Pismo Święte, zniekształcając Je różnymi parabolami, obciążając niezliczonymi wyszukanymi własnymi „przypowieściami” pamięć młodych ludzi, tak że urzeczywistnia się nie tylko groźba oddalenia się od istoty nowego Testamentu, ale także wizja odejścia od Kościoła następnych zastępów młodzieży. Na ten temat czas rozpocząć dyskurs. Zastrzec jednak należy, że rozmowa może być trudna – heretycy są podobni do ideologów nieomylnych. Odrzucają, zniekształcają, przemilczają w mniejszej lub większej części i prawdy wiary i argumenty. No i grożą schizmą...

A mówiąc prościej chodzi o programy nauczania, metody, cele, media i ilość tematów na lekcjach religii.

Przypuszczam, że poniższy tekst, w tym czy innym kształcie, nosi w sobie niejeden uczeń i niejeden rodzic. To my stanowimy Kościół. Niejednemu zwolennikowi przerostu formy nad treścią, Tradycji nad Słowem i Wiarą, też się nie spodoba. 

13 maja 1962 przystąpiłem do Pierwszej Komunii Świętej. Prowadziła mnie siostra Benigna, na której grobie do dziś składam kwiatek lub palę światełko, kiedy jestem w pobliżu cmentarza w moim rodzinnym mieście. Siostra Benigna opowiadała przypowieści ze Starego Testamentu i opowiadała o życiu Chrystusa. Na powielaczu przygotowywała dla nas obrazki do pokolorowania. Nie wiedziałem, czyj tekst śpiewam, kiedy ze złożonymi rączkami szedłem do balasek: Jezu, Jezu, do mnie przyjdź...

Bierzmowania nie pamiętam.

Z ojcem chodziłem na pielgrzymkę męską do Piekar Śląskich. Jezus był dobry – partia nie była dobra. I tyle. Po maturze pojechaliśmy do Częstochowy. Jak dziś.

Na katechezę uczęszczałem nadal jeszcze podczas studiów. Dyskusje, pytania... Muzyka. Wdzięczny jestem moim katechetom. Oni i inni księża mojej parafii podczas spowiedzi rozmawiali ze mną.

Kiedy z początkiem lat dziewięćdziesiątych z salek katechetycznych do szkół przeprowadzono religię, wiedziałem, ze to nie skończy się dobrze. Katecheza zmieniła się w nauczanie religii. Nie każdy katecheta sobie z tym radził, a każdy był obserwowany. Wchodził w konfrontację z gwiazdą socjometryczną i gwiazdą merytoryczną. Najczęściej przegrywał w oczach różnie nastawionych uczniów. Coś osobistego, wręcz intymnego zostało sprofanowane wprowadzeniem nauczania religii do szkoły. Wiara z wyboru stała się przedmiotem nauczania. A właściwie przedmiotem nauczania stała się religia nazywana katolicką. Nazywaną, bo przykazanie Chrystusowe stało się jednym z tematów, 10 przykazań – innymi tematami, Ewangelia jeszcze innym tematem, a że to jakoś skromnie wyglądało, jak na program nauczania, na podręcznik, to zaczęto problematykę „wzbogacać”. 

Dla mnie wzbogacanie nauczania Chrystusa to zabieg kacerski, to działanie sekty. I tyle.

W kościele chcę wysłuchać czytań i krótkiego komentarza. Krótkiego. Komentarze w slangu księży jakoś raczej nie sprzyjają mojemu skupieniu. Język „listów biskupich” – pożal się... Najczęściej odczuwam to jako poddawanie w wątpliwość Zesłania Ducha Świętego. Czuję się jak uczeń na religii – nie rozumiem tego języka. A Pismo Święte rozumiem. Kiedy leżałem skazany na umieranie na raka, jedyny tekst, który mogłem czytać, to był Nowy Testament.

Nie widzę, nie słyszę, nie mówię. Musisz się tego nauczyć, bo ja tego nie rozumiem. Poddaj się nam, bo nie dopuścimy cię do komunii, nie zostaniesz bierzmowany, nie udzielimy ślubu, zostaniesz pochowany w ziemi niepoświęconej... To powszechnie podstawowe prawo nauczania religii. 

Tak, My Polacy, tak, Nasz Papież. I pomijanie nauczania Jana Pawła II podczas lekcji religii. Gdzie Jego encykliki?

Centesimus annus, w której Jan Paweł II drugi przestrzega przed przecenianiem rozwoju gospodarczego - zaleca rozwój duchowy, walkę z niesprawiedliwością, sprzeciw wobec stosowaniu przemocy. Przy poparciu dla własności prywatnej, Papież twierdzi, że powinna ona człowiekowi służyć. Wymagana jest etyka konsumpcji oraz zwracanie uwagi na los słabszych. Papież podkreśla znaczenie kultury. W Dives in misericordia Papież naucza, przyjmowanie marnotrawnych synów przez Boga jest niewyczerpane. Miłosierdzie nie oznacza pobłażliwości wobec zła, a warunkiem przebaczenia jest naprawienie tego zła i zadośćuczynienie. W Evangelium vitae Papież porusza moralne nauczania Kościoła dot. poszanowania ludzkiego życia. Jan Paweł II wystąpił w niej przeciw karze śmierci. Potępione zostały aborcja i eutanazja. W Fides et ratio Encyklika o relacjach między wiarą a rozumem z punktu widzenia Kościoła. Jedno ze zdań encykliki definiuje uzupełnianie się wiary i rozumu jest: "wiara i rozum są jak dwa skrzydła unoszące człowieka ku kontemplacji prawdy". Wiara i rozum nie muszą się wzajemnie zwalczać, lecz wzajemnie uzupełniać, tak, by rozum nie popadł w pychę, zaś wiara by nie przekształciła się w bezrefleksyjny fideizm. Wiara nadaje ludzkiej egzystencji sens, ukazuje jej przyczynę i cel. Natomiast rozum sprawia, że wiara jest dojrzała i ugruntowana. Według Jana Pawła II, zarówno rozum i wiara, jako pochodzące od Boga nie mogą być ze sobą we wzajemnym antagonizmie. W Laborem exercens papież stwierdza, że obowiązkiem każdego człowieka jest rozwijanie we własnym zakresie nauki i techniki, kultury i moralności, a praca ma właśnie służyć temu rozwojowi. 

To problematyka żywa – najczęściej jednak na lekcjach religii nieobecna. Jak dalece nieobecna jest Dobra Nowina i encykliki w nauczaniu religii widać po przeanalizowaniu podręcznika Słowo Boga jest blisko Ciebie AZ-3-02/2 i jego "konspektu" lekcyjnego). Trochę to przydługawe, ale chciałbym, aby wszystko było jak na dłoni.

Na lekcjach religii w klasie pierwszej gimnazjum (12-13 latki) realizuje się przykładowo tematy, że ograniczę się tylko do września i czerwca:
 

Wrzesień 

Temat: Moje spotkanie z Bogiem w klasie I gimnazjum
Kluczowe pojęcia: katecheza, podręcznik, zeszyt do religii.
   
Temat: Najważniejsze pytania
Kluczowe pojęcia: sens, treść, pytania egzystencjalne.
   
Temat: Poszukiwanie tego, co cenne.
Kluczowe pojęcia: wartości, skarb, cenny, falsyfikat.
   
Temat: Blask prawdy i wolności.
Kluczowe pojęcia: wolność, prawda.
   
Temat: Patron młodzieży.
Środki dydaktyczne: biografia św. Stanisława Kostki, czasopisma religijne.
Kluczowe pojęcia: św. Stanisław Kostka, powołanie życiowe, niezłomność.
   
Temat: Siła dobra
Zakładane cele:
Uczeń powinien wiedzieć, że od każdego człowieka zależy, na jakich wartościach będzie budowany świat; rozumieć, że dobro jest potrzebą dzisiejszego człowieka i świata, a odpowiedź złem na zło rodzi kolejne konflikty.
Uczeń powinien też umieć w konfliktowej sytuacji dokonać wyboru dobra.
Metody: praca z podręcznikiem, rozmowa kierowana, obserwacja.
Środki dydaktyczne: podręcznik.
Kluczowe pojęcia: dobro, zło.
   
Temat: Ludzie wolności, prawdy, dobra.
Zakładane cele:
Uczeń powinien wiedzieć, ze prawdziwa wolność opiera się na prawdzie; rozumieć, że Jezus jest Prawdą.
Uczeń powinien umieć dawać świadectwo prawdzie przez wybór dobra.
Metody: praca z podręcznikiem, rozmowa kierowana, opis.
Środki dydaktyczne: podręcznik, martyrologium rzymskie, zdjęcie świętego.
Kluczowe pojęcia: świadek, wybór, święci.
   
Temat: Matka usłyszy zawsze...- październik miesiącem różańca świętego.
Zakładane cele:
Uczeń powinien znać i rozumieć określenia Maryi, Matki wszystkich ludzi i Maryi Pośredniczki.
Uczeń powinien umieć zwracać się o pomoc do Maryi przez modlitwę różańcową. 
Metody: praca z podręcznikiem, rozmowa kierowana, opowiadanie, opis, wykład, praca z tekstem, przypomnienie informacji o różańcu, rozwinięcie analogii „matka ziemska a Matka Boża”.
Środki dydaktyczne: podręcznik, różaniec, tekst o Fatimie.
Kluczowe pojęcia: Matka Boża, różaniec, różańcowa modlitwa.
   

Czerwiec 

Temat: Pamiętać o tych, którzy odeszli.
Zakładane cele:
Uczeń powinien wiedzieć czego dotyczy wiara w świętych obcowanie.
Uczeń powinien rozumieć potrzebę modlitwy za zmarłych oraz rozwijać w sobie umiejętność częstej modlitwy w tej intencji.
Metody: praca z tekstem biblijnym, pogadanka, refleksja, praca z podręcznikiem, rozmowa kierowana.
Środki dydaktyczne: Biblia, podręcznik, rzeźba, „Treny” Kochanowskiego.
Kluczowe pojęcia: żałoba, świętych obcowanie. 
   
Temat:
Nadzieja zawieść nie może.
Zakładane cele:
Uczeń powinien rozumieć sens pojęcia „nadzieja” i potrafić własnymi słowami je zdefiniować.
Uczeń powinien wiedzieć jaką rolę odkrywa nadzieja w ludzkim życiu.
Metody: praca z podręcznikiem, praca z tekstem biblijnym, pogadanka, refleksja rozmowa kierowana.
Środki dydaktyczne: Biblia, podręcznik.
Kluczowe pojęcia:  nadzieja, nadzieja chrześcijańska.
   
Temat:
Tajemnica budząca grozę.
Zakładane cele:
Uczeń powinien znać chrześcijańską naukę o piekle.
Uczeń powinien rozumieć, ze piekło ma swój początek w nienawiści.
Uczeń powinien umieć podejmować decyzję zbliżające go do nieba.
Metody: praca z podręcznikiem, praca z tekstem biblijnym, pogadanka, refleksja rozmowa kierowana.
Środki dydaktyczne: Biblia, podręcznik.
Kluczowe pojęcia: piekło, nienawiść.
   
Temat:
 Utrwalenie wiadomości z rozdziału „Wiara, nadzieja, miłość”.
Zakładane cele: Utrwalenie i powtórzenie wiadomości oraz odpowiedzi na nurtujące uczniów pytania związane z przerobionym materiałem.
Metody: pytania, odpowiedź.
Środki dydaktyczne: test.
   
Temat:
Przyjaźń z Chrystusem.
Zakładane cele:
Uczeń powinien umieć wymienić cechy przyjaźni oraz uzasadnić na czym polega jej wartość.
Uczeń powinien wiedzieć jak zawiązać przyjaźń z Chrystusem.
Metody: praca z tekstem biblijnym, pogadanka, refleksja praca z podręcznikiem, rozmowa kierowana.
Środki dydaktyczne: Biblia, podręcznik.
Kluczowe pojęcia: przyjaźń, przyjaciel, wierność.
   
Rok szkolny to maksymalnie 36 tygodni nauki, co w tym przypadku czyni dwa z powyższych tematów na tydzień!

Pamiętam spotkanie z Bawarczykiem, nauczycielem religii – Hoffmannem, który opowiedział mi jak robiąc podyplomówkę z nauczania religii, wziął z sobą podręcznik do nauczania religii i powiedział ówczesnemu kardynałowi Ratzingerowi, że nie jest w stanie go „przerobić. Dziś ma wspaniała pamiątkę – podręcznik z własnoręcznie i przez Benedykta XVI wykreślonym treściami do ew. pominięcia.

Interesujące, co należy wykreślić z punktów powyższych i poniższych, aby były w duchu Chrystusowym, zrozumiałe i przyswojone.

Zakładane cele są tak liczne, tak górnolotne, że w istocie swej z natury nieosiągalne – nieosiągalne przynajmniej na skutek takich lekcji religii.
(Uczeń powinien otwierać się na działanie łaski, która pomaga przenosić prawdy biblijne w codzienne życie.)

Metody (podobno zbieżne z celami) są przykładem typowej schizoglosji – w tym przypadku rozmywania twardych pojęć nowomową psudodydaktyki.

Środki dydaktyczne mają upodobnić lekcje religii do innych przedmiotów nauczanych.

Kluczowe pojęcia wystarczą na kilka lat i to ludziom o wiele starszym – chyba, że jako nauczyciel zostało się wyposażonym w talent np. Matthew Lipmana.

Jest tego za dużo, za daleko od przypowieści i życia Jezusa, za daleko od przykazania miłości. Za daleko od nauczania papieży.


Niestety podobnie wygląda to przy wymogach stawianych w Metropolii Katowickiej przed bierzmowaniem. Poniżej obowiązujący zakres, przy czym ograniczę się wyłącznie do wyliczenia modlitw, przykazań i innych istotnych tekstów:
 
  1. MODLITWA PAŃSKA
  2. POZDROWIENIE ANIELSKIE
  3. MODLITWA DO ANIOŁA STRÓŻA
  4. SKŁAD APOSTOLSKI
  5. DZIESIĘĆ PRZYKAZAŃ BOŻYCH
  6. PIĘĆ PRZYKAZAŃ KOŚCIELNYCH
  7. PRZYKAZANIE MIŁOŚCI
  8. SIEDEM SAKRAMENTÓW ŚWIĘTYCH
  9. WARUNKI SAKRAMENTU POKUTY I POJEDNANIA
  10. DARY DUCHA ŚWIĘTEGO
  11. CNOTY TEOLOGICZNE
  12. CNOTY KARDYNALNE
  13. GŁÓWNE PRAWDY WIARY
  14. UCZYNKI MIŁOSIERNE CO DO DUSZY
  15. UCZYNKI MIŁOSIERNE CO DO CIAŁA
  16. SIEDEM GRZECHÓW GŁÓWNYCH
  17. TAJEMNICE RÓŻAŃCA ŚWIĘTEGO
  18. AKTY WIARY, NADZIEI, MIŁOŚCI I ŻALU
  19. ANIOŁ PAŃSKI
  20. BŁOGOSŁAWIEŃSTWA EWANGELICZNE
 
Ciekawe, jaki procent dorosłych prostaczków i „wykształciuchów” potrafi je wyliczyć i zna tych 20 punktów na pamięć?

A to pytania do sprawdzianu przed bierzmowaniem:
 
    A. Wyznanie wiary
     
  1. Czym jest wiara ?
  2. Czy człowiek za pomocą rozumu może poznać Boga ?
  3. Jakie są motywy objawienia się Boga człowiekowi ?
  4. Kiedy i jak Bóg przemówił do człowieka ?
  5. Gdzie zawarte jest Objawienie Boże ?
  6. Czym jest Pismo Święte ?
  7. Kto jest autorem Pisma Świętego ?
  8. Ile ksiąg zawiera Pismo Święte ?
  9. Czym jest Tradycja ?
  10. Co nam Bóg objawia o Sobie ?
  11. Jaka jest zasadnicza tajemnica naszej wiary ?
  12. Podaj streszczenie wiary w Trójcę Świętą.
  13. Co znaczy, że Bóg stworzył świat ?
  14. Dlaczego Bóg stworzył świat ?
  15. Co to jest Opatrzność Boża ?
  16. Kim są Aniołowie ?
  17. Kim jest człowiek ?
  18. Jaki był stan pierwotny człowieka ?
  19. Przez co człowiek utracił przyjaźń z Bogiem ?
  20. Na czym polegał grzech pierwszych ludzi ?
  21. Jakie skutki pociąga grzech pierwszych rodziców ?
  22. Kto wyzwolił człowieka ze stanu grzechu i na nowo połączył go z Bogiem ?
  23. W jaki sposób Jezus Chrystus zbawił człowieka ?
  24. Co znaczą imiona “Jezus” i “Chrystus” ?
  25. Co znaczy określenie “Syn Boży” i imię “Pan” ?
  26. Kim jest Jezus Chrystus ?
  27. Co znaczy słowo “Wcielenie” ?
  28. W jaki sposób Syn Boży stał się człowiekiem ?
  29. Co to znaczy, że Maryja jest Matką Bożą ?
  30. Co znaczy, że Maryja jest Niepokalanie Poczęta ?
  31. Czym było ziemskie życie Jezusa ?
  32. Jakie znaczenie dla człowieka ma zmartwychwstanie Chrystusa ?
  33. Co znaczy, że Chrystus wstąpił do nieba ?
  34. Kiedy i po co Chrystus powróci na ziemię ?
  35. Na czym polega Sąd Ostateczny ?
  36. Kim jest Duch Święty ?
  37. Co czyni Duch Święty w Kościele ?
  38. Czym jest Kościół ?
  39. Jakie są podstawowe cechy Kościoła ?
  40. Dlaczego Kościół jest jeden ?
  41. Co to znaczy, że Kościół jest święty ?
  42. Co to znaczy, że Kościół jest powszechny ?
  43. Co to znaczy, że Kościół jest apostolski ?
  44. Jaką funkcję w Kościele pełni papież ?
  45. Jaką rolę spełniają biskupi ?
  46. Jaka jest rola kapłanów ?
  47. Jaka jest rola świeckich ?
  48. Co oznacza określenie “świętych obcowanie” ?
  49. Czym jest śmierć i co oznacza zmartwychwstania ?
  50. Co następuje zaraz po śmierci ?
  51. Co to jest czyściec ?
  52. Czym jest niebo ?
  53. Czym jest piekło ?
  54.  
    B. Życie sakramentalne
     
  55. Czym jest niedziela ?
  56. Co to jest rok liturgiczny ?
  57. Co to są sakramenty ?
  58. Jakie są owoce sakramentu chrztu ?
  59. Czy można być zbawionym bez chrztu ?
  60. W jaki sposób udziela się chrztu ?
  61. Dlaczego udziela się chrztu małym dzieciom ?
  62. Kto udziela sakramentu chrztu ?
  63. Jakie są owoce sakramentu bierzmowania ?
  64. Kto udziela sakramentu bierzmowania ?
  65. Jakie warunki winien spełniać kandydat do bierzmowania ?
  66. Jaki jest istotny ryt sakramentu bierzmowania ?
  67. Co to jest Eucharystia ?
  68. Jakie są zasadnicze części Eucharystii ?
  69. Kiedy i jakimi słowami Jezus ustanowił Eucharystię ?
  70. Co się dokonuje w czasie konsekracji chleba i wina ?
  71. Jakie warunki winien spełnić ten, kto chce przyjąć Komunię św. ?
  72. Jakie są owoce Komunii św. ?
  73. Kiedy możemy przyjmować Komunię św. ?
  74. Co jest owocem sakramentu pojednania ?
  75. Kiedy Jezus ustanowił sakrament pokuty ?

  76. C. Życie w Chrystusie

    D. Modlitwa chrześcijańska

    Z życia Kościoła


Do bierzmowania przygotowywani są uczniowie klasy trzeciej gimnazjum (15-16 latkowie) krótko przed egzaminami zewnętrznymi z przedmiotów humanistycznych, z przedmiotów przyrodniczych i języka obcego...

Przypomina to tuczenie gęsi poprzez napychanie jej paszą i zakładaniu obręczy na szyję, żeby treści nie zwróciła. Pytań jest 130 – a treść to około 36.000 znaków ze spacjami. 20 stron.
 
Większość sekt powstałych na bazie chrześcijaństwa, charakteryzuje się uzupełnianiem Pisma Świętego dodatkowymi objawienia lub też interpretacją całości Biblii na podstawie jakiejś jej części. To chyba ma miejsce w wyżej przytoczonych przykładach.

W oficjalnych dokumentach Kościoła Stolica Apostolska w wydanym w 1986 raporcie "Sekty albo nowe ruchy religijne. Wyzwanie duszpasterskie" dystansuje się od zwykłego zwalczania sekt, nakazując dialog z nowymi ruchami religijnymi w duchu tolerancji i szacunku dla osoby ludzkiej. Dokument jednocześnie stwierdza, iż dialog ten może być utrudniony, gdyż zachowania i metody niektórych sekt mogą wywierać destrukcyjny wpływ na osobowości, przyczyniać się do dezintegracji rodzin i społeczności, zaś ich doktryny często bywają bardzo odległe od nauczania Chrystusa i Kościoła. Taki dialog wydaje się konieczny z katechetami i ich mocodawcami.

W chrześcijaństwie od pierwszych wieków herezją określano wybiórczą interpretację prawd wiary, Pisma Świętego, symboli – eksponowanie jednych prawd i pomijanie innych. Wobec osób, które trwały przy swoim zdaniu wbrew opinii synodów i papieży, ogłaszano anatemę. Według definicji podanej przez Tomasza z Akwinu (1225-1274), herezja polega na odrzuceniu w mniejszej lub większej części depozytu wiary – nauki Kościoła na temat wiary i moralności, nie zaś kwestii liturgicznych, organizacyjnych itp. Definicję tę Tomasz sformułował w odniesieniu do Kościoła katolickiego, jednak pozostałe wyznania chrześcijańskie ujmują istotę herezji w sposób bardzo podobny.

 
 O autorze:
Aleksander Lubina   

Aleksander Lubina

germanista, andragog - zdobył wykształcenie w Polsce, Niemczech i Szwajcarii. Jest publicystą, pisarzem, tłumaczem, autorem programów nauczania, poradników i śpiewnika - był nauczycielem akademickim, licealnym, gimnazjalnym i w szkołach podstawowych oraz doradcą i konsultantem nauczycieli.

Przykłady z praktyki autora na stronie Gimnazjum nr 3 im. Noblistów Polskich w Gliwicach.

 

Aktualna ocena

0

Oceń
Podziel się
KOMENTARZE
Aktualnie brak komentarzy. Bądź pierwszy, wyraź swoją opinię

DODAJ KOMENTARZ
Zaloguj się albo Dodaj komentarz jako gość.

Dodaj komentarz:



ZOBACZ TAKŻE
REKLAMA
SPOŁECZNOŚĆ
KATEGORIE
NAJNOWSZE ARTYKUŁY

#UOKiKtestuje - tornistry

Redakcja portalu 23 Sierpień 2021

RPO krytycznie o rządowym projekcie odpowiedzialności karnej dyrektorów szkół i placówek dla dzieci

Redakcja portalu 12 Sierpień 2021

"Moralność pani Dulskiej" Gabrieli Zapolskiej lekturą jubileuszowej, dziesiątej odsłony Narodowego Czytania.

Redakcja portalu 12 Sierpień 2021

Poznaliśmy laureatów I edycji ogólnopolskiego Konkursu "Pasjonująca lekcja religii"

Redakcja portalu 19 Lipiec 2021

Rusza konkurs "Pasjonująca lekcja religii"

Redakcja portalu 10 Maj 2021


OSTATNIE KOMENTARZE

Wychowanie w szkole, czyli naprawdę dobra zmiana

~ Staszek(Gość) z: http://www.parental.pl/ 03 Listopad 2016, 13:21

Ku reformie szkół średnich - część I

~ Blanka(Gość) z: http://www.kwadransakademicki.pl/ 03 Listopad 2016, 13:18

"Takie będą Rzeczypospolite, jakie ich młodzieży chowanie"

~ Gość 03 Listopad 2016, 13:15

"Takie będą Rzeczypospolite, jakie ich młodzieży chowanie"

~ Gość 03 Listopad 2016, 13:14

Presja rodziców na dzieci - Wykład Margret Rasfeld

03 Listopad 2016, 13:09


Powrót do góry
logo_unii_europejskiej