Po spotkaniach

W obradach zapoczątkowanych spotkaniem w Pałacu Prezydenckim i kontynuowanych w sześciu zespołach roboczych udział wzięli przedstawiciele: Ministerstwa Edukacji Narodowej, Ministerstwa Pracy i Polityki Społecznej, sejmowej Komisji Edukacji, Nauki i Młodzieży, opozycji parlamentarnej (PiS i Lewica), związków zawodowych (ZNP, Solidarność i Forum ZZ), samorządu terytorialnego (Związek Gmin Polskich), rodziców skupionych w ruchu „Ratujmy Maluchy” oraz Społecznego Towarzystwa Oświatowego. Szanując prawo gospodarza do zapraszania osób uznanych przez niego za ważne dla omawianej problematyki, osobiście żałuję, że nie było wśród nich reprezentantów partii rządzących (PO i PSL).

W trakcie bardzo interesującej dyskusji, poprzedzonej wystąpieniem Prezydenta Lecha Kaczyńskiego, pojawiły się, generalnie rzecz ujmując, dwa spojrzenia na sprawę. Pierwsze, reprezentowane głównie przez przedstawicieli samorządu terytorialnego i Społecznego Towarzystwa Oświatowego, wskazujące, że proponowane przez MEN zmiany zmierzają w dobrym kierunku. Drugie, akcentowane wyraźnie przez opozycję parlamentarną i związki zawodowe, wskazujące, że głównym, a właściwie jedynym mankamentem polskiego systemu oświaty jest jego niedoinwestowanie, i że należy znacznie zwiększyć nakłady na edukację narodową, nie zmieniając generalnie jej struktury (pensum nauczycielskiego, nadzoru pedagogicznego, uprawnień samorządów, podstaw programowych i jednolitego zcentralizowanego nadzoru państwa). Bardzo ciekawym i nadzwyczaj ważnym problemem była propozycja obniżenia wieku obowiązku szkolnego do lat sześciu i wprowadzenia obowiązku wychowania przedszkolnego dla pięciolatków. Aczkolwiek zdecydowana większość uczestników uznała ten kierunek działań za słuszny, to jednak wszyscy wskazywali na nierealność wprowadzenia zmian od 1 września 2009 r. ze względu na zbyt krótki okres przygotowania się samorządów,
nauczycieli, twórców podstaw programowych i wydawców podręczników.

Mimo pewnych niedociągnięć w pracy zespołów debatujących nad: zmianami zasad dotyczących wynagrodzeń i pensum, zmianami dotyczącymi sfery ubezpieczeń społecznych, zmianami zakresu obowiązku szkolnego, reformą kompetencyjną w zakresie nadzoru pedagogicznego, zmianą podstawy programowej w nauczaniu ogólnym, przeciwdziałaniem powstawaniu patologii w szkole, całość debaty należy uznać za udaną. Pokazała ona potrzebę tego typu spotkań i dyskusji, których zabrakło w pracach Ministerstwa Edukacji Narodowej, przygotowującego drugi etap reformy tylko w gronie ekspertów, bez włączenia w ten proces jego bezpośrednich uczestników (m.in. rodziców, nauczycieli, samorządowców). Zastanawiając się, jakie wnioski z „oświatowego okrągłego stołu” wyciągnie Prezydent Lech Kaczyński i Premier Donald Tusk mam nadzieję, że pozwolą one na wypracowanie rozwiązań, które nie burząc kierunku zmian, będących kontynuacją reform
zapoczątkowanych przez ministrów Henryka Samsonowicza i Mirosława Handke, zostaną zaakceptowane nie tylko przez Sejm i Prezydenta, ale również przez polskie społeczeństwo. Przekonany, że takie rozwiązanie będzie dobrze służyło polskiej oświacie, uważam głos Społecznego Towarzystwa Oświatowego za ważny, a jego uczestnictwo w debacie za obywatelski obowiązek, któremu nasze środowisko zawsze starało się sprostać.


Wojciech Starzyński
Warszawa, 3 listopada 2008 r.
wojciechstarzynski.pl