Fatalne matury na wsi

Z przedmiotów maturalnych – polskiego, geografii, matematyki, biologii i historii – uczniowie ze szkół na wsiach i w małych miasteczkach wypadli gorzej niż ich rówieśnicy z wielkich miast. Jaskrawe różnice ujawniły się w testach z języka angielskiego. Gdy w miastach liczących więcej niż 100 tysięcy mieszkańców maturzysta zdobył przeciętnie 80% punktów, to w miasteczkach do 20 tysięcy już tylko 70%. Na wsiach jeszcze mniej – średnio 62%. I trudno się dziwić – w małych miasteczkach brakuje przecież szkół językowych, a lekcje z native speakerami to rzadkość.

Na matematyce, która okazała się najtrudniejszym maturalnym przedmiotem (nie zdało jej 15% uczniów), ta przepaść okazała się jeszcze większa: przeciętny wynik maturzysty z miasta – 58%, a jego kolegi ze szkoły na wsi – 39%! Na słabsze średnie wyniki szkół w małych miasteczkach na pewno miało wpływ to, że właśnie tam więcej jest liceów profilowanych, które poległy na nowej maturze. Oblał ją tam co trzeci uczeń!

W ubiegłym roku po raz pierwszy uczniowie w całym kraju zdawali identyczny egzamin dojrzałości. Wprowadzono go, żeby matura była przepustką na wyższe uczelnie. Ale także po to, by można było mierzyć i porównywać ze sobą osiągnięcia uczniów z różnych środowisk, różnych szkół, różnych miast i różnych regionów Polski. I by było wiadomo, kto i gdzie potrzebuje większego edukacyjnego wsparcia. Teraz jest to już pewne: raport CKE potwierdza gorsze edukacyjne szanse młodzieży ze wsi i małych miast.

Matura 2005 pokazała, że w trakcie nauki w liceum tych zaległości nie udało się nadrobić. Pytanie, ile jest w tym winy słabszych szkół, a ile zapóźnień, z którymi dzieci przyszły do liceów z poprzednich szkół i przedszkoli? Geografia tych wyników pokazała, że powstający właśnie program wyrównywania szans trzeba zacząć realizować jak najszybciej. Być może będzie trzeba skierować większe środki na zajęcia pozalekcyjne i stypendia dla uczniów z terenów, gdzie matura wypadła najsłabiej.


(M.K.)