Pedagogiczne cele kary

1. Uświadomienie sprawcy winy z powodu popełnienia niewłaściwego czynu. Polega ono na tym, że sprawca ujemnie ocenia swój czyn, potępia go i przypisuje sobie odpowiedzialność za niego.
2. Poprawa sprawcy, a więc jego powstrzymanie się w przyszłości od złych czynów, nie tylko podobnych do tego, za który poniósł karę, ale też od wszelkich zabronionych. Kara ma się dla niego stać motywem powstrzymania się na przyszłość i pobudką do właściwego postępowania. Przykre uczucie związane z karą powinno się łączyć z ujemnym wartościowaniem czynu i przeniesieniem się na sam czyn.
3. Kara ma też się stać podobnym motywem postępowania dla innych i spowodować u nich również ujemne wartościowanie czynu. Działa ona jako przykład odwodzący innych od złych czynów oraz ukazuje realność sankcji zawartej w normie postępowania. Uzgadnia ona również wartościowanie czynu przez ucznia z jego wartościowaniem przez obowiązującą normę.

1. Kara musi być sprawiedliwa. Jest nią wtenczas, gdy następuje po dokładnym rozpatrzeniu winy i gdy jest dostosowana do jej wielkości.
2. Powinna być zatem stopniowana, a więc zależna od stopnia winy i odpowiedzialności, od motywów powodujących zły postępek, od moralnych i materialnych skutków czynu, od częstości i powtarzalności czynu.
3. Kara nie może być wyznaczona w ten sposób, aby u sprawcy powstało uzasadnione przekonanie o negatywnym stosunku osobistym nauczyciela do ucznia, a więc przekonanie, że jest ona zależna od dobrego lub złego humoru nauczyciela, od jego chwilowego gniewu, stałej niechęci do ucznia lub jego bliskich. Trzeba unikać wszelkich osobistych motywów lub nawet ich pozorów.
4. Kara powinna być konsekwentna, powinna stale, w niezmienny i nieunikniony sposób następować po czynie. Jeżeli czyn jest połączony z sankcją karną, a mimo to uchodzi bezkarnie, to następuje lekceważenie tej sankcji i norma traci swoje wychowawcze znaczenie. Należy również starać się o to, aby między złym czynem, jego ujawnieniem, wyznaczeniem kary i jej wykonaniem nie upłynął zbyt długi czas.
5. Powinna być stosowana rzadko. Częste stosowanie kary osłabia jej znaczenie i wytwarza zobojętnienie. Dlatego wychowawca stara się jej unikać, dąży raczej do zapobiegania złym czynom, a karą posługuje się jedynie w ostateczności, jeżeli wszystkie inne środki zawiodły. Wielkie znaczenie mają przy tym pouczenia, przekonywanie, przestrogi, nakazy i zakazy.
6. Kara powinna być łączona z poczuciem i przekonywaniem ucznia o tym, że jego czyn był szkodliwy, niezgodny z obowiązkiem, że jest on zły i godny potępienia. Bez wzbudzenia przekonania o szkodliwości czynu kara nie jest wychowująca.