www.edukacjaidialog.pl Czasopismo Styczeń 1994

Nagroda Alcuina za 1993 rok

16 października 1993 r. odbyła się w Antwerpii uroczystość wręczenia Nagrody Alcuina. Jury wybrało zwycięzcę stosując pięć kryteriów sformułowanych przez władze EPA; ich pełnienie stanowiło podstawę do nominowania do nagrody.

Są to:

•	oryginalność wartości edukacyjnych,
•	innowacyjny charakter pracy,
•	udział rodziców jako element programu,
•	uwzględnienie współpracy szkoła - dom,
•	walory umożliwiające powszechne stosowanie projektu.

W 1993 roku nominacje do Nagrody Alcuina otrzymali:

1.			Pani Karin Rolsted z Danii - nauczycielka, która opracowała oryginalny program włączania rodziców w edukację szkolną ich dzieci.


2.			Projekt "Opstap" - program holenderski polegający na powiązaniu edukacji w szkole i w domu, uwzględniający potrzeby mniejszości etnicznych.


3.			Sieć "Prosto do dziecka" - belgijski projekt przeciwdziałania niepowodzeniom szkolnym oraz przemocy w szkole.


4.			"Edukacja i Dialog" - polskie czasopismo odgrywające ogromną rolę we wprowadzaniu innowacji i demokracji w oświacie.


5.			"Solarmobil" - pojazd napędzany energią słoneczną zaprojektowany i wykonany przez uczniów liceum zawodowego z Luksemburga.

Nagroda Alcuina ma honorować wybrane, według przyjętych kryteriów, osiągnięcia europejskiej oświaty. Wszystkich pięciu nominatów cechuje swoista doskonałość i całkowicie spełniają oni przyjęte kryteria. Wszyscy kandydaci do nagrody mogą stanowić źródło inspiracji do kolejnych, konstruktywnych wysiłków w dziedzinie oświaty niezależnej w całej Europie. Dlatego też jury jest przekonane, że należy im się zarówno wysoka ocena ich dotychczasowych osiągnięć, jak pomoc i wsparcie dla przyszłych poczynań. Każdy z kandydatów pokonał wiele trudności; musiał przełamywać uprzedzenia i stereotypy, wykazywać się wielkim uporem, a nieraz i odwagą.

Od samego początku swojego istnienia Nagroda Alcuina to nie tylko akt wyróżnienia, ale też okazja do upowszechnienia dokonań kandydatów. Nominacja, a potem wybór zwycięzcy, są sposobem promocji szczególnych wartości zaprezentowanych prac. Brane też były pod uwagę aspekty innowacyjne i czynnik współpracy pomiędzy szkołą a domem uczącego się dziecka. Te kryteria w ogromnej mierze przyświecały jury przy podejmowaniu decyzji.

1.			Przeprowadzoną przez jury analizę wysiłków i osiągnięć nominatów z przyjemnością i gorącym sercem zaczynamy od polskiego miesięcznika "Edukacja i Dialog". Po raz pierwszy wziął udział w naszym konkursie kandydat reprezentujący młode demokracje z Europy Wschodniej. Stanowi to dla nas wielkie święto! Niezwykle cenne jest to, że "Edukacja i Dialog" miała i ma szczególny udział w procesie demokratyzacji oświaty w Polsce. W okresie represji umożliwiała publikowanie wypowiedzi rodziców i nauczycieli, broniła ich prawa do demokracji i wolności oświaty; "EiD" dawała tym samym nadzieję wszystkim swoim czytelnikom. Obecnie wydawcy rzetelnie informują i nauczają obywatelskiego działania w nowym demokratycznym społeczeństwie. Jury składa głęboki hołd autorom i wydawcom tego czasopisma, ich odwadze i społecznej odpowiedzialności. Czasopismo stanowi inspirację dla wszystkich w Europie!









2.			Jury zaskoczone było ogromem pracy oświatowej i sposobem realizowania ważnych celów społecznych przez belgijski projekt "Prosto do dziecka". Proponuje się w nim oryginalne rozwiązania w sytuacjach, gdy szkoła i rodzice stają przed problemem niepowodzeń szkolnych oraz w obliczu stosowania przemocy wobec dzieci. Projekt próbuje wypełnić często ujawniającą się lukę w pracy wychowawczej, przez motywowanie młodych ludzi, zainteresowanie ich szkołą, sposobami przezwyciężania przemocy. Głębokie zaangażowanie i wiedza autorów projektu, metody, z których pomocą ludzie włączani są w problemy szkolne, są godne najwyższego uznania.







3.			Projekt pojazdu słonecznego, nazwanego "Solarmobil", przygotowany przez uczniów liceum zawodowego z Luksemburga, jest fascynującym kierunkiem działalności wychowawczej. Dowodzi on, jak bardzo innowacyjne mogą być szkoły zawodowe w sferze motywowania uczniów do wykorzystywania swoich zdolności. Jury entuzjastycznie przyjęło zaprezentowaną w projekcie kombinację praktycznych umiejętności, pomysłów organizacyjnych i inwencji uczestników projektu. Niezwykłe osiągnięcie młodych ludzi zbudowanie pojazdu, daje uczniom, rodzicom i nauczycielom prawo do autentycznej dumy. Jako projekt edukacyjny "Solarmobil" uczy, jak integrować różnorodne elementy programów nauczania zarówno ogólnych jak i zawodowych dla osiągnięcia w praktyce sukcesu pedagogicznego.

4.			Holenderski projekt "Opstap" koncentruje się na sytuacjach związanych z wychowaniem przedszkolnym dzieci niepełnosprawnych. Jest to projekt bardzo rozległy, ekstensywny, obejmujący ponad cztery tysiące dzieci z różnych grup etnicznych i społecznych. Najbardziej uderzającą cechą jest w nim połączenie edukacji dorosłych (matek-analfabetek lub o niskim poziomie wykształcenia) z pomocą w rozwoju przedszkolnym ich niepełnosprawnych dzieci. Projekt ten stanowi trudny odcinek pracy oświatowej, ale rezultaty są wprost zaskakujące. Członkowie jury są przekonani, że projekt "Opstap" będzie odgrywał ważną rolę w integracji mniejszości etnicznych w innych krajach Europy i wzbogaci ich systemy oświatowe.
5.			Głównym elementem pracy pani Karin Rolsted z Danii jest położenie nacisku na konstruktywną relację pomiędzy edukacją w domu i w szkole. Jak wiemy, jest wiele pożytecznych inicjatyw w relacjach szkoła - dom. Bardzo często jednak proces włączenia się rodziców traktowany jest jako dodatkowy element wzmacniający jedynie strukturę nauczania ich dzieci. Rodzice bywają angażowani w pomoc dla szkoły tylko w pewnych aspektach jej działania (np. finansowym), natomiast zaniedbywana jest ich rola jako aktywnego partnera. Uwzględniając słabość dotychczasowych programów, pani Rolsted zapoczątkowała i zastosowała zupełnie inną strategię: Wspomagana przez narodowy program ds. innowacji pedagogicznych zdecydowała się, jako nauczycielka, wprowadzić nową koncepcję współpracy pomiędzy rodzicami a nauczycielami. Wraz z rodzicami swoich uczniów zaczęła dyskutować, planować i wdrażać cały program nauczania w klasie. W rezultacie takiej współpracy pani Rolsted osiągnęła podstawy do stworzenia wieloletniej, trwałej współpracy między szkołą a rodzicami. Rodzice pomagają rozwinąć i wdrożyć pewne przedsięwzięcia w ramach programu nauczania w szkole. Dzięki temu wyniki nauczania okazały się lepsze i w znaczący sposób wpłynęły na postawę innych nauczycieli. Przekonali się, że nie mają monopolu na przekazywanie wiedzy ani treści nauczania. Projekt ten jako modelowy sposób rozwijania relacji szkoła - dom może stanowić dużą pomoc dla szkół w całej Europie.

W swojej pracy jury zetknęło się z niezwykle trudną, choć bardzo optymistyczną sytuacją: wyboru najlepszego spośród pięciu nominowanych kandydatów. Każdy bowiem zasługuje na najwyższe uznanie, wyróżnienie i nagrodę.

Gratulujemy wszystkim nominatom i Europejskiemu Stowarzyszeniu Rodziców EPA.

Jury w składzie: Leo Tindemans - przewodniczący, Maria Barroso-Soares, Patrick Hillery, Alastair Mackbeth, Pieter Kroeger.

Antwerpia, 16.10.1993 r.

Styczeń 1994